Ferritin face akımı ne anlatıyor?

TikTok’ta yayılan “ferritin face” akımı, koyu göz halkaları, solgun cilt, saç dökülmesi ve kırılan tırnakları düşük ferritin seviyesiyle ilişkilendiriyor. Sağlık profesyonelleri, demir depolarının dış görünüşe bakarak değerlendirilemeyeceğini söylüyor.

Görsel: Temsili görsel (yapay zekâ ile oluşturulmuştur); haberdeki olayın gerçek fotoğrafı değildir.

TikTok’ta yayılan “ferritin face” akımı, yüz ve saçtaki bazı değişiklikleri vücuttaki demir depolarıyla ilişkilendiren güzellik ve sağlık başlıklarından biri haline geldi. #FerritinFace etiketiyle paylaşılan videoların 16 milyondan fazla görüntülenmeye ulaştığı, Birleşik Krallık’ta Google aramalarının ekim ayından bu yana yüzde 5.000 arttığı belirtiliyor.

Akım, koyu göz altı halkaları, donuk veya solgun cilt, normalden fazla saç dökülmesi ve kolay kırılan tırnaklar gibi belirtileri düşük ferritin seviyesiyle bağlantılı gösteriyor. Uzmanlar ise bu belirtilerin tek başına ferritin düşüklüğü anlamına gelmediğini, sosyal medya videolarıyla kendi kendine teşhis konulmaması gerektiğini vurguluyor.

Ferritin vücutta ne işe yarar?

Ferritin, vücudun demiri depolamak için kullandığı protein. Kadın sağlığı alanında çalışan Dr. Lamia Zafrani, kan ferritin düzeyinin o anda kanda dolaşan demirden çok, vücudun demir rezervleri hakkında fikir verdiğini söylüyor. Zafrani bunu, vücudun demir “tankı”na bakmak olarak açıklıyor.

Demir; oksijen taşınması, enerji üretimi, saç ve tırnak sağlığı gibi süreçlerde görev alıyor. Bu nedenle demir depolarındaki düşüklük bazı kişilerde yorgunluk, saç dökülmesi, tırnaklarda kırılma veya ciltte soluk görünüm gibi şikâyetlerle birlikte gündeme gelebiliyor. Yine de bu belirtiler tanı koymak için yeterli kabul edilmiyor.

Zafrani’ye göre ferritin düşüklüğünden şüphelenen bir kişinin ilk adımı aile hekimine başvurmak olmalı. Ferritin testinin tam kan sayımıyla birlikte istenmesini öneriyor. Böylece dış görünüşe dayalı yorum yerine kan değerleri üzerinden değerlendirme yapılabiliyor.

Görünüm odaklı sağlık etiketleri çoğalıyor

“Ferritin face” ifadesi, sosyal medyada daha önce popüler olan “cortisol face” ve “Ozempic face” gibi görünüm odaklı etiketlerin devamı olarak görülüyor. Stylus güzellik bölümü başkanı Lisa Payne, bu tür akımların belirli belirtileri bir “görünüm” kalıbına soktuğunu, bunun da yeni estetik kaygılar yaratabileceğini söylüyor.

Payne’e göre akımın daha yapıcı bir yanı da var: Tüketiciler, koyu halkalar için doğrudan göz kremi aramak yerine beslenme, hormonlar, bağırsak sağlığı ve hücresel yaşlanma gibi başlıklara daha fazla ilgi gösteriyor.

Chelsea’de kendi adını taşıyan yüz bakım stüdyosunun kurucusu ve kreatif direktörü Mina Lee, Kore’de yüzün vücutta olup bitenleri yansıttığı düşüncesinin uzun süredir yaygın olduğunu anlatıyor. Lee’ye göre “ferritin face” yeni bir keşiften çok, eski bir sezginin daha klinik kelimelerle ifade edilmesi.

Lee, Batı’da bu bakışın güçlenmesinde sağlık testlerine ve wellness takip cihazlarına erişimin artmasının etkili olduğunu düşünüyor. Video görüşmeleri ve ön kameralar nedeniyle insanların kendi yüzlerine daha sık bakması da küçük değişiklikleri fark etme eğilimini artırıyor.

Uzmanlar kendi kendine teşhise karşı uyarıyor

Eczacı ve Ingenious adlı takviye markasının kurucu ortaklarından Pupinder Ghatora, ferritin face ile ilişkilendirilen dış belirtilerin düşük demir veya ferritinle bağlantılı olabileceğini, ancak çok genel şikâyetler olduğunu belirtiyor. Koyu göz halkaları, donuk cilt ve yorgun görünüm; genetik özellikler, hormonal değişiklikler, susuz kalma, stres veya kötü uyku gibi birçok nedenle ortaya çıkabiliyor.

Ghatora, “Ferritin face tanınmış bir tıbbi teşhis değildir ve bir kişinin demir düzeyini ona bakarak anlayamazsınız” diyor. Kalıcı yorgunluk, olağandışı saç dökülmesi, daha soluk cilt veya kişiyi endişelendiren başka belirtiler varsa, sosyal medyadaki içeriklerle karar vermek yerine sağlık profesyoneline başvurulması öneriliyor.

Knightsbridge merkezli HVN longevity clinic’te kıdemli kayıtlı hemşire ve ileri estetik uygulayıcısı olarak çalışan Xenia Mitsiou da demir eksikliği ihtimalinde yalnızca değerleri düzeltmeye çalışmanın yeterli olmadığını söylüyor. Mitsiou’ya göre eksikliğin neden ortaya çıktığını anlamak önemli.

Mina Lee de görünümden sonuç çıkarmak yerine, belirtileri bir soru olarak ele almayı öneriyor.

Güzellik sektörü test ve kişiselleştirmeye yöneliyor

Ferritin face tartışması, güzellik sektöründe kişiselleştirilmiş bakım ve sağlık odaklı hizmetlere ilgiyi artıran başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor. Lisa Payne, markaların cilt taramaları ve testler aracılığıyla daha özel ürün önerileri sunmaya çalışacağını, takviyelerle topikal ürünlerin birlikte önerildiği sistemlerin daha fazla karşılık bulabileceğini belirtiyor.

Lancôme, mart ayında ana şirketi L’Oréal tarafından geliştirilen Cell BioPrint adlı tanı cihazını tanıttı.

Nestlé Health Science ise Solgar Smart Mirror adlı yapay zekâ destekli yüz tarama aracını tanıttı. Bu araç, yüz görüntüsü üzerinden kişiye özel wellness içgörüleri sunmayı amaçlıyor.