Nöbetçi Eczaneler
TCMB’nin ekim ayı raporuna göre aylık enflasyon yüzde 2,58’e çıktı; artışta gıda ve enerji fiyatları etkili oldu. İngiltere Merkez Bankası politika faizini yüzde 4’e yükseltti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ekim ayına ilişkin Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’na göre tüketici fiyatları aylık yüzde 2,58 arttı. Yıllık enflasyon yüzde 29,77 ile görece yatay seyretti. İngiltere Merkez Bankası ise politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4’e çıkardı.
TCMB raporunda gıda ve enerji etkisi
TCMB raporunda, ekim ayında tüketici fiyatlarındaki aylık artışta gıda ve enerji fiyatlarının etkili olduğu belirtildi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler aylık enflasyonun önceki aya göre yükseldiğini gösterirken, Banka’nın izlediği göstergeler enflasyonun ana eğiliminin yataya yakın seyrettiğine işaret etti.
Çekirdek göstergelerde yıllık artış hızı geriledi. B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalarak yüzde 28,46’ya, C endeksinin yıllık değişim oranı 0,42 puan düşerek yüzde 28,28’e indi. Aylık enflasyon B endeksinde değişmezken, C endeksinde sınırlı gerileme görüldü.
Yıllık enflasyona katkılar kalemler arasında farklılaştı. Hizmet grubunun katkısı 0,44 puan, alkol, tütün ve altın grubunun katkısı 0,13 puan azaldı. Enerji grubunun katkısı 0,28 puan, temel malların katkısı 0,25 puan, gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısı 0,08 puan arttı.
Enerji ve gıda fiyatları yükseldi
Enerji fiyatları ekimde aylık yüzde 4,92 arttı. Bu grupta yıllık enflasyon 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37’ye ulaştı. Raporda, enerji fiyatlarındaki yükselişte küresel gelişmelerin etkili olduğu belirtildi. Aynı dönemde akaryakıt fiyatları yüzde 6,38, tüp gaz fiyatları yüzde 8,25, katı yakıt fiyatları yüzde 17,13 yükseldi. Konutlarda kullanılan elektrik fiyatları yataya yakın seyretti.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık artış yüzde 3,50 oldu. Grubun yıllık enflasyonu 0,11 puan yükselerek yüzde 27,73’e çıktı. İşlenmemiş gıdada aylık artış yüzde 6,04’e ulaşırken, yıllık enflasyon 1,80 puan artışla yüzde 25,95 oldu. Tarladan seraya geçiş taze meyve ve sebze fiyatlarını artırdı; beyaz et fiyatlarındaki yükseliş eğilimi de sürdü.
İşlenmiş gıda fiyatlarında aylık artış yüzde 1,66’ya çıktı. Bu kalemde yıllık enflasyon 1,08 puan düşerek yüzde 29,25’e geriledi. Kahve ve çay ürünlerinde fiyat artışları sürerken, ekmek ve tahıl ürünlerindeki aylık yükseliş yüzde 0,90 ile sınırlı kaldı.
Kira enflasyonunda düşüş sürdü
Hizmet fiyatları ekimde aylık yüzde 0,99 arttı. Hizmet grubunda yıllık enflasyon 1,09 puan azalarak yüzde 36,56’ya geriledi. Rapora göre yıllık enflasyondaki düşüş hizmet grubunun tüm alt kalemlerine yayıldı.
Kira fiyatları aylık yüzde 2,55 yükseldi. Yıllık kira enflasyonu ise yüzde 39,71’e gerileyerek düşüş eğilimini sürdürdü. Ulaştırma hizmetlerinde aylık fiyat artışı yüzde 0,91 oldu. Otobüs ve okul servisi ücretlerindeki yükseliş bu kalemi artırırken, yurt dışı hava yolu taşımacılığı ücretlerindeki gerileme artışı sınırladı.
Lokanta ve oteller grubunda aylık enflasyon yüzde 0,47 ile önceki aylara göre yavaşladı. Yiyecek ve içecek hizmetleri yüzde 1,65 zamlandı; konaklama fiyatlarının yüzde 3,19 düşmesi grup genelindeki artışı sınırladı.
Temel mal fiyatları ekimde mevsimsel etkilerle yüzde 3,92 arttı. Bu grupta yıllık enflasyon 0,80 puan yükselerek yüzde 16,70’e çıktı. Yeni sezon etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatlarında aylık artış yüzde 12,75 oldu. Dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,94’lük artış kaydedildi. Beyaz eşya fiyatları yüzde 2,70, diğer elektrikli ve elektriksiz aletler yüzde 1,99 yükseldi. Otomobil fiyatlarında yüzde 0,71 artış görülürken, mobilya fiyatları yüzde 0,61 geriledi.
Üretici enflasyonu yüzde 27,41 oldu
Yurt içi üretici fiyatları ekimde aylık yüzde 1,65 arttı. Yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile görece yatay seyretti.
Ana sanayi gruplarında ara malı fiyatları yüzde 2,00 artışla öne çıktı. Dayanıksız tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,74 yükseldi. Diğer ana sanayi gruplarındaki artışlar yüzde 0,9 ile yüzde 1,3 arasında gerçekleşti.
TCMB rezervlerinde haftalık düşüş
TCMB’nin haftalık para ve banka istatistiklerine göre toplam rezervler 30 Ekim haftasında 4 milyar 84 milyon dolar azaldı. Bir önceki hafta 162 milyar 191 milyon dolar olan toplam rezervler 158 milyar 107 milyon dolara geriledi.
Brüt döviz rezervleri aynı haftada 2 milyar 955 milyon dolar düşüşle 59 milyar 45 milyon dolardan 56 milyar 90 milyon dolara indi. Altın rezervleri de 1 milyar 129 milyon dolar azalarak 103 milyar 146 milyon dolardan 102 milyar 17 milyon dolara geriledi.
Para politikası tarafında TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37’de sabit tuttu. Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını yüzde 35,5’te bıraktı.
İngiltere Merkez Bankası faizi artırdı
İngiltere Merkez Bankası, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75’ten yüzde 4’e yükseltti. Karar, Banka’nın Ağustos 2023’ten bu yana yaptığı ilk faiz artırımı oldu. Para Politikası Kurulu’nda Başkan Andrew Bailey dahil 8 üye 25 baz puanlık artış yönünde oy kullandı. Bir üye ise faizin 50 baz puan artırılarak yüzde 4,25’e çıkarılmasını savundu.
Banka açıklamasında, Orta Doğu’daki savaşın dokuzuncu ayına girdiği ve küresel enerji fiyatlarının yüksek seyrini koruduğu belirtildi. İngiltere’de yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,5’e yükseldi. Banka, yüksek enerji maliyetlerinin hanehalkı ve işletme faturalarına yansımasıyla enflasyonun 2027 ortasında yaklaşık yüzde 5’e çıkabileceğini öngördü.
Faiz artırımının iki temel değerlendirmeye dayandığı bildirildi. Buna göre biriken enflasyonist baskılar para politikasında sıkılaşmayı gerektirecek düzeye ulaştı. Son aylarda ekonomik faaliyete ilişkin verilerin genel olarak beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi de ilave sıkılaşma görüşünü destekledi.
İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, karar sonrasında yaptığı açıklamada, faiz artışının uzun bir artırım sürecinin kaçınılmaz başlangıcı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Bailey, Orta Doğu’daki çatışma çözülmezse bu artışın son olmasının da pek olası görünmediğini belirtti.
Faiz artışının konut kredisi kullanan hanelere etkisi de hesaplandı. 350 bin sterlin tutarında değişken faizli konut kredisi bulunan bir kişinin aylık ödemesine yaklaşık 50 sterlin ek yük gelmesi bekleniyor. Bu hesaba göre yıllık maliyet yaklaşık 600 sterlin artacak. Sabit faizli konut kredilerinde ise kararın önemli ölçüde önceden fiyatlandığı değerlendiriliyor.
İngiltere Merkez Bankası, faizlerin bundan sonraki seyrinde enerji fiyatlarındaki artışın büyüklüğü ve süresi, ücret ve fiyat belirleme davranışları ile talebin sıkılaşan finansal koşullar karşısındaki dayanıklılığının belirleyici olacağını bildirdi.