Nöbetçi Eczaneler
İngiltere Merkez Bankası, politika faizini yüzde 3,75’ten yüzde 4’e çıkardı. Kararda İran savaşının enerji fiyatları üzerinden enflasyonu artırması etkili oldu.
İngiltere Merkez Bankası, perşembe günü politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4’e yükseltti. Karar, bankanın Ağustos 2023’ten bu yana yaptığı ilk faiz artırımı oldu.
Para Politikası Kurulunun sekiz üyesi 0,25 puanlık artış yönünde oy kullandı. Bir üye ise faizin 0,5 puan artırılmasını istedi. Banka, biriken enflasyon baskısının faiz artırımını gerektirecek düzeye ulaştığını bildirdi ve sonraki kararların her toplantıda güncel verilere göre değerlendirileceğini açıkladı.
Enerji fiyatları enflasyon baskısını artırdı
Faiz kararının arkasındaki başlıca gerekçe, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisi oldu. Bankanın değerlendirmesine göre İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, küresel petrol ve doğal gaz arzını sıkıştırdı. Bu gelişme yakıt maliyetlerinde sert artışa yol açtı.
Eylül ayında tüketici fiyat endeksi enflasyonu yüzde 3,5’e yükseldi. Bu oran son 11 ayın en yüksek seviyesi olarak açıklandı ve İngiltere Merkez Bankası’nın yüzde 2’lik hedefinin üzerinde kaldı. Son aylarda faiz artışı beklentisinin güçlenmesinde bu veri belirleyici oldu.
Banka, yüksek enerji maliyetlerinin diğer fiyatlara ve ücretlere yansıdığına dair kanıtların şimdilik sınırlı olduğunu belirtti. Buna rağmen enerji fiyatlarındaki artışın hanehalkı ve işletme faturalarına daha fazla yansıması halinde enflasyonun 2027 ortasında yaklaşık yüzde 5’e çıkabileceği uyarısında bulundu.
Bazı projeksiyonlarda enflasyonun 2027’nin ikinci çeyreğinde yüzde 4,9 ile zirve yapabileceği değerlendiriliyor. Bu görünüm, enerji maliyetlerinin elektrik, doğal gaz ve akaryakıtla sınırlı kalmayıp üretim, taşımacılık ve hizmet fiyatlarına da aktarılabileceği kaygısını artırıyor.
Bailey yeni artışların mümkün olduğunu söyledi
İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, kararın otomatik olarak uzun bir faiz artırımı sürecinin başlangıcı sayılmaması gerektiğini söyledi.
Bailey, “Bugünkü artış, kaçınılmaz olarak uzun bir faiz artırımı dizisinin ilki sayılmamalı. Ancak Orta Doğu’daki çatışma çözülmezse son artış olması da pek olası görünmüyor. Para Politikası Kurulu, enflasyonu kalıcı biçimde yüzde 2 hedefine döndürmek için gerektiğinde adım atarak görünümü her toplantıda değerlendirecek,” dedi.
Banka, ekonominin beklenenden dirençli olduğunu ancak büyümenin önümüzdeki çeyreklerde yavaşlayabileceğini de bildirdi. Güncellenen tahminlere göre Birleşik Krallık ekonomisinin bu yıl yüzde 1,6, 2027’de ise yüzde 1,3 büyümesi bekleniyor. Temmuz tahminlerinde her iki yıl için büyüme beklentisi yüzde 1,1’di.
Bütçede açıklanan önlemlerin 2027’nin ikinci çeyreğinde enflasyonu 0,25 puan düşürmesi bekleniyor. Buna karşılık maliye politikasının orta vadede büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Investec ekonomisti Ellie Henderson, enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasının geçici bir fiyat şokunun kalıcı hale gelme riskini artırdığını belirtti. Henderson’a göre üreticiler artan enerji maliyetlerini bir süre karşılayabilse de bu maliyetlerin zamanla ürün fiyatlarına yansıma ihtimali bulunuyor.
Konut kredisi ödemeleri artabilir
Faiz artışı, özellikle değişken faizli konut kredisi kullanan hanelerin ödemelerini etkileyebilir. Moneyfacts Tüketici Finansmanı Başkanı Adam French, 25 yıl vadeli ve 350 bin sterlin tutarında değişken faizli mortgage kullanan bir kişinin aylık ödemesinin yaklaşık 50 sterlin artabileceğini belirtti. Bu hesaplamaya göre yıllık ek maliyet yaklaşık 600 sterline ulaşabilir.
French, faiz oranında 1 puanlık artış olması halinde aynı ölçekteki kredilerde aylık taksit artışının yaklaşık 155 sterline çıkabileceğini ifade etti. Sabit faizli konut kredilerinde ise bu kararın bir bölümünün önceden fiyatlandığı, bu nedenle karar sonrasında yeni ve büyük bir artışın kaçınılmaz olmadığı değerlendiriliyor.
Sabit faizli kredi anlaşmasının süresi dolmak üzere olan ev sahiplerine, piyasadaki teklifleri önceden araştırmaları tavsiye edildi. Piyasa faizleri çatışma öncesindeki seviyelerin üzerinde kalırken, iki yıllık konut kredilerinde gösterge faiz oranlarının eylül başından bu yana yaklaşık 0,5 puan yükseldiği bildirildi.
Enerji faturaları da hane bütçeleri açısından izlenen başlıklar arasında. Ofgem’in enerji fiyat tavanı 1 Ekim’de ortalama bir hane için yüzde 3,6 artırıldı. Ocak ayında fiyat tavanında yeni bir artış beklentisi de enflasyon görünümünü etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
Piyasalar yeni faiz ihtimalini fiyatlıyor
Kararın ardından piyasalarda yeni faiz artışlarına ilişkin beklentiler güncellendi. Bankanın son piyasa katılımcıları anketinde medyan beklenti, politika faizinin kasımda yüzde 4’e, şubatta ise yüzde 4,25’e ulaşması yönündeydi. Bazı piyasa fiyatlamalarında aralık ayında 25 baz puanlık ek artış ihtimali de öne çıktı.
İngiltere’nin iki yıllık devlet tahvili getirisi yüzde 4,77 seviyesine çıktı. Sterlin ise dolar karşısında 1,3462 civarında dengelendi.
İngiltere Merkez Bankası’nın kararı, ABD Merkez Bankası ve Avrupa Merkez Bankası’nın İran savaşının tetiklediği enflasyon baskısına karşı yaptığı faiz artırımlarının ardından geldi. Bu bankaların sonraki adımlarına ilişkin beklentiler büyük ölçüde enerji fiyatlarının seyrine bağlı.